Adaçayı - Salvia
            Ada Çayı - Diş Otu (Salvia)
ADAÇAYI - SALVIA HAKKINDA GENEL BİLGİLER
Adaçayı diş otu veya meryemiye olarak da bilinir, beyazımsı tüylü yaprakları ile 30-70 cm boyunda, mor renkli çiçekleri halka dizilişli, hoş kokulu bir bitkidir.

Adaçayı, ballıbabagiller familyasından, salvia cinsi kapalı tohumlu ve ikiçenekli şifalı bir bitkidir.

Adaçayı bitkisinden çoğunlukla kurutularak faydalanılır. Demlenmiş çayı gribal enfeksiyon tedavisinde, hoş koku vermesi için kanatlı ve av hayvanlarının kızartmalarında, salamuralarda ve etlerin marine edilmesinde sıkça kullanılmaktadır.
 
 
ADAÇAYI BİTKİSİ BAKIMI
Güneşi oldukça seven adaçayı; bahçelerimizde bol güneş açan yerleri dikilmelidir. Don'a karşı oldukça savunmasız olan bitkinin toprak yüzeyi kış aylarında çam yaprakları ile kaplanması yerinde olacaktır. Adaçayı süs amaçlı dikilmemişse yaprakları çiçeklenmeden hemen önce öğle saatlerinde toplanmalı, serin ve gölge bir yerde kurutulmalıdır. Çiçek yaklaşık Hazira ayına doğru çiçeklenir. Toplanan yapraklar kurutulduktan sonra kıyılır ve hava almayan kaplarda 1 yıla kadar saklanıp kullaılabilir.

Adaçayı bitkisinin bakımı konusundaki püf noktaları birkaç başlık altında toplamak gerekirse;

  • Adaçayı çiçeğini bol güneş ışığı alan yerlere dikmeliyiz.

  • Kireçli ve kumlu, besin bakımından zengin topraklarda yetiştirilmelidir.

  • Bitki belli bir boya geldiğinde susuzluğa dayanıklıdır. Ancak o ana kadar toprağı nemli bulunmalıdır.

  • Kışın toprak yüzeyi dona karşı malç veya çam yapraklarıyla korunmalıdır.

  • Dikim zamanı ilkbahar olup, sonbaharda da dikilebilir.

  • İlkbaharda ve hasattan sonra azot açısından zengin gübre verilmelidir.

  •  
    ADAÇAYI BİTKİSİ HANGİ TOPRAKTA YETİŞİR?
    Adaçayı besin ve azot açısından zengin kireçli ve kumlu topraklarda en iyi verimi vermektedir. Toprak yılda iki sefer azot oranı yüksek gübreyle takviye edilmelidir.
     
    ADAÇAYI BİTKİSİNE HANGİ GÜBRELER VERİLEBİLİR?
    Ada Çayı bitkisine azot oranı yüksek katı veya sıvı gübre verilebilir. Gübre bitkinin performansını ve verimini artırıcı etki eder. Adaçayı çok yıllık bir bitki olduğundan gübreleme ihmal edilmemelidir.
     
    ADA ÇAYI'NI SULARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
    Adaçayı güneş ışığı alan yerlerde dikildiğinden fideler en azından 25-30 santim boya gelene kadar toprağının kurumasına müsade edilmemelidir. Toprağı sürekli nemli olursa bitkinin performansı yüksek olur. Ancak özellikle de kışın çok fazla sulanmamalıdır.
     
    ADAÇAYI ÇİÇEĞİ ÜRETİMİ NASIL YAPILIR?
    Adaçayı ekilecek alan yılın ilk aylarında çapalanarak hem havalandırılmalı, hem de yabani otlardan arındırılmalıdır. Ardından tohumları ilkbahar veya sonbaharda dikilir. Bitki çelik alma yöntemiyle de üretilmekte, fakat ekim yapılacak alan büyükse çok fazla emek ve masraf çıkarmaktadır. Fakat bahçelerimize bitkinin koltuk altı sürgünlerinden veya yaşlı dallarından çelik alma suretiyle de üretimini yapabiliriz.
     
    ADAÇAYI ÇİÇEĞİ NASIL SAKSIDA YETİŞİR?
    Adaçayı bitkisi bir saksı bitkisi değildir. Fidelerini yetiştirmek için herhangi bir saksı kullanılabilir. Ancak 10-15 santim uzayan fideler bahçede güneş gören bir yere ekilmelidir. Fakat bahçeniz yok ise geniş, fakat çok fazla derin olmayan saksılarda da hobi amaçlı yetiştirilmesi yapılabilir.
     
    ADAÇAYI BİTKİSİNİN YARARLARI NELERDİR?
    Adaçayı'nın sayısız faydası bulunmaktadır. Bunları sıralayacak olursak;

  • Boğazdaki gribal enfeksiyonlarda sıçak demlenmiş çayı ve ılık gargarası faydalıdır.

  • Mide ve barsaklarda oluşan gazın giderilmesinde yararlıdır.

  • Aşırı terlemeyi önler.

  • Kadınlarda menapoza iyi gelir ve göğüsleri büyüttüğü iddaa edilmiştir.

  • Mide bulantısına iyi gelir.

  • İshali keser ve karın ağrısını giderir

  • Adaçayı aç karnına içilirse kan şekerini düşürür.

  • Diş ve diş etlerine gargarası iyi gelir. Dişleri beyazlatır.

  •  
    ADAÇAYI BİTKİSİNİN ZARARLARI NELERDİR?
    Adaçayı'nın sayısız faydası bulunmakla birlikte, bazı zararlı olduğu durumlar da bulunmaktadır. Bunları sıralayacak olursak;

  • Rahim kaslarını harekete geçirdiği için hamile hanımlar asla kullanmamalıdır.

  • Yeni annelerde sütü keser. Emziren anneler adaçayı kullanmamalıdır.

  • Tansiyon yükseltici etkisi vardır. Tansiyon hastaları dikkat..

  • Adaçayı genel olarak günde 3 bardaktan fazla içilmemelidir.

  •  

      EDİTÖRÜN NOTU (ADAÇAYI)
    Adaçayı güneşi killi ve kireçli toprağı seven çok fazla bakım gerektirmeyen, şifa kaynağı bir bitkidir. Eskilerin dediği gibi adaçayı ekilen bahçeden cenaze çıkmaz. Çok faydalı bir bitkidir.

    Dolayısıyla tavsiyemiz bahçemizde bu çiçeği çit bitkisi olarak değerlendirmek, güneş görmesi koşuluyla bahçenin sınırlarında ve duvar diplerinde bu bitkiyi ekmek olacaktır. Kışın her hafta 5-10 dal koparıp kurutumak ve hasta olmasak da günde bir bardak çayını içmek yerinde olacaktır.
     
         
    Bitki Adı : Ada Çayı
    Adaçayı
    Diş Otu
    Meryemiye
         
    Latince Adı : Salvia
         
    Bölüm : Kapalı Tohumlular
    Magnoliophyta
         
    Sınıf : İki Çenekliler
    Magnoliopsida
         
    Familya : Ballıbabagiller
    Lamiaceae
         
    Cins : Salvia
    Salvia
         
    Anavatanı : Akdeniz Havzası